فین‌تک و روند آن در نیمه نخست سال 2024

1. تعریف فین‌تک

فناوری مالی[1] یا  فین‌تک[2]، توصیف فناوری‌های نوینی می‌باشد که در صنایع مالی جهت خلق ارزش‌ مورد استفاده قرار میگیرد؛ در واقع فین‌تک‌ها به دنبال بهبود در ارائه و استفاده از خدمات مالی برای کاربران خود می‌باشند.

فین‌تک‌ها را می‌توان مجموعه‌ای از نرم‌افزارها و الگوریتم‌ها در رایانه‌ها، گوشی‌های هوشمند و ...  دانست که با هدف مدیریت بهتر و ارائه‌ی ارزش‌های نوین، عملیات و فرایندهای مالی کاربران خود اعم از شرکت‌ها، صاحبان مشاغل و مصرف‌کنندگان نهایی توسعه داده‌شده‌اند. (منبع: Investopedia)

شکل 1: زیرمجموعه‌های مختلف فین‌تک

1. ظهور فین‌تک

فین‌تک در قرن بیست و یکم ظهور کرد، این اصطلاح در ابتدا به فناوری به کار رفته در سیستم‌های پشتیبان مؤسسات مالی مستقر مانند بانک‌ها اطلاق می‌شد. از سال 2018 تا سال 2022، تغییری در مفهوم کاربری فین‌تک به سمت خدمات مصرف‌محور صورت گرفت.

فین‌تک‌ها هم اکنون در بخش‌ها و صنایع مختلفی مانند قوانین، بانکداری، مدیریت سرمایه، بیمه و ... ورود کرده‌اند؛ همچنین توسعه و استفاده از ارزهای رمزنگاری شده مانند بیت کوین و ... در این تقسیم‌بندی قرار دارد. (منبع: Investopedia)

1. چگونگی تأثیرگذاری فین‌تک بر خدمات مالی

شکل صفحه بعد نشان می‌دهد که چگونه نوآوری‌های فین‌تک بر خدمات مالی تأثیر ‌گذاشته‌اند؛ بر اساس این تقسیم بندی، دو عامل در طبقه‌بندی روندها معرفی شده‌است:

1. اختلال استارت‌آپ[3] (استارتاپ‌های فین‌تک چقدر فضای بازیگران سنتی را مختل می‌کنند)
2. سازگاری مشاغل[4] (مؤسسات مالی سنتی چقدر با فین‌تک‌ها سازگار می‌شوند)

شکل 2: ماتریس نحوه تأثیرگذاری فین‌تک بر صنعت مالی (منبع: F PRIME State of Fintech 2024)

1. فین‌تک در نیمه نخست سال 2024

   به گزارش KPMG در مورد وضعیت فین‌تک در نیمه نخست سال 2024، بازار جهانی در نیمه اول سال میلادی جاری با چالش‌های متعددی مواجه شده‌است که عمدتاً به دلیل ریسک‌های ژئوپولیتیک و نرخ‌های بهره متغییر شکل گرفته است.

این عوامل باعث کاهش قابل‌توجه میزان سرمایه‌گذاری‌ها در نیمه‌ی اول سال 2024 در این حوزه‌ شده است. میزان سرمایه‌گذاری‌های جهانی در فین‌تک که شامل سرمایه‌گذاری خطرپذیر (VC[5]) ، سرمایه‌گذاری خصوصی (PE[6]) و ادغام و تملیک  (M&A[7])می‌شود؛ از 62.3 میلیارد دلار در 2,287 معامله در نیمه دوم سال 2023 به 51.9 میلیارد دلار در 2,255 معامله در نیمه نخست سال 2024 کاهش یافته است. این کاهش میزان سرمایه‌گذاری، پایین‌ترین سطح سرمایه‌گذاری شش‌ماهه در حوزه فین‌تک از نیمه اول سال میلادی 2020 تاکنون محسوب می‌شود.

اما در مقایسه با سال 2023، فعالیت‌های M&A در نیمه اول سال 2024 روند افزایشی داشته و به رقم 32.6 میلیارد دلار رسیده است؛ این در حالی است که کل میزان سرمایه‌گذاری در این بخش در سال میلادی 2023، رقم 58.8 میلیارد دلار اعلام شده‌است. لازم به ذکر است که سرمایه‌گذاری در شش ماهه‌ی نخست سال میلادی توسط سرمایه‌گذاران خصوصی (PE) به شدت کاهش یافته؛ بطوری که در نیمه نخست سال 2024، تنها 979 میلیون دلار سرمایه‌گذاری توسط سرمایه‌گذاران خصوصی در حوزه‌ی فین‌تک انجام شده است که در مقایسه با رقم 9.6 میلیارد دلاری کل سال 2023، افت قابل توجهی یافته است.

در تصویر زیر میزان سرمایه‌گذاری و تعداد کل معاملات (VC, M&A و PE) در حوزه‌ی فین‌تک از سال 2021 اشاره شده‌است.

شکل 3: سرمایه‌گذاری‌های جهانی فین‌تک (منبع:Pulse of FinTech H1’24 )

به گزارش KPMG، در نیمه نخست سال 2024، تمام مناطق جهان، کاهش قابل‌توجهی در میزان سرمایه‌گذاری‌های فین‌تک اعلام کرده‌اند؛ با این حال، منطقه EMEA (اروپا، خاورمیانه و آفریقا) بیشترین افت را داشته‌ و سرمایه‌گذاری در این منطقه از 19.4 میلیارد دلار در نیمه دوم سال 2023 به 11.4 میلیارد دلار در نیمه اول سال 2024 کاهش یافته‌است.

در عین حال، برخلاف منطقه EMEA، آمریکای شمالی و منطقه ASPAC (آسیا و اقیانوسیه) شاهد افزایش حجم تعداد معاملات فین‌تکی بودند و به طور کلی، با وجود اینکه تعداد معاملات جهانی فین‌تک اندکی کاهش یافته‌است و به عدد 2,255 معامله در نیمه اول سال 2024 رسیده اما در آمریکای شمالی با رشد حدودا 5درصدی، تعداد معاملات از 1,066 به 1,123 و در  ASPACبا رشد حدودا 8درصدی از 406 معامله به 438 معامله افزایش یافته است. این در حالی است که در منطقه EMEA  تعداد معاملات با کاهش حدودا 15 درصدی از 804 به 689 رسید.

1. بزرگترین معاملات فین تک در نیمه نخست سال 2024

به گزارش KPMG در سطح جهان، تنها پنج معامله بزرگ با ارزش بیش از 1 میلیارد دلار در نیمه نخست سال 2024 صورت گرفته است که تمامی آن‌ها مربوط به معاملات خرید و تملک بودند. آمریکای شمالی چهار مورد از این معاملات را به خود اختصاص داد. مهم‌ترین آن‌ها شامل خرید «Worldpay» به مبلغ 12.5 میلیارد دلار و «EngageSmart» به مبلغ 4 میلیارد دلار در ایالات متحده و همچنین خرید «Nuvei» به مبلغ 6.3 میلیارد دلار و «Plusgrade» به مبلغ 1 میلیارد دلار در کانادا بود.

و یک سرمایه‌گذاری هم در قاره‌ی سبز در بریتانیا در نیم سال میلادی جاری به ارزش 4 میلیارد دلار برای خرید «IRIS Software Group» محقق شده است.

جدول ۱: اصطلاحات